Tymianek pospolity (Thymus vulgaris)

Tymianek pospolity (Thymus vulgaris)

Przydatny jako przyprawa, tymianek pospolity (Thymus vulgaris) jest również bardzo dekoracyjny. Wygląda bardzo efektownie, a jego liście - świeże, mrożone lub suszone - stanowią doskonałą przyprawę, nadającą potrawom charakterystyczny aromat i smak.

Tymianek pospolity jest zimozieloną krzewinką, pochodzącą z regionu śródziemnomorskiego. Oprócz niego do rodzaju Thymus należy jeszcze ponad 300 innych gatunków. Wiele z nich wykorzystuje się jako przyprawy kulinarne lub na herbatki ziołowe i uprawia w ogródkach lub doniczkach.

Liście tymianku pospolitego są drobne, ciemnozielone i wyrastają na cienkich, wiotkich pędach. W czerwcu roślina zakwita, wydając małe, rurkowate kwiaty w kolorze fioletowo różowym. Tymianek jest rośliną o powolnym wzroście i raczej zwartym pokroju, choć niektóre gatunki mają płożące pędy. Nie osiąga więcej niż ok. 23 cm wysokości. Istnieje wiele gatunków tymianku, różniących się teksturą i kolorem liści oraz smakiem, a także barwą kwiatów. Kolekcja kilku gatunków tymianku efektownie wygląda w jednym pojemniku.

Liście tymianku można zbierać o każdej porze roku i stosować świeże, mrożone lub suszone. Pędy tymianku przeznaczone do suszenia zbiera się do końca sierpnia. Można je ułożyć na tacce i pozostawić w ciepłym, suchym i przewiewnym miejscu, a po wysuszeniu przechowywać w szczelnym pojemniku.

Do mrożenia liście tymianku należy zerwać z gałązek lub pociąć gałązki wraz z listkami na małe odcinki. Listki można wsypać do pojemnika na kostki lodu, zalać wodą i zamrozić. Kostki lodu z tymiankiem należy wyjąć z pojemnika i umieścić w torebce na mrożonki w zamrażarce. W ten sposób są zawsze gotowe do użycia.

Gałązki tymianku są podstawowym składnikiem "bouquet garni", czyli wiązanek ziół stosowanych jako dodatek do najróżniejszych potraw zaś napary z tymianku są tradycyjnym środkiem na ból gardła, niestrawność, kaszel i przeziębienie.

Rozmnażanie

Przez podział

Wiosną dzielimy roślinę mateczną na części, rozdzielając ją dwoma widelcami. Następnie umieszczamy je w doniczkach z przepuszczalną ziemią kompostową.

Przez sadzonki

W maju lub w czerwcu pobieramy z bocznego pędu sadzonki pędowe o długości 5-8 cm. Każda z sadzonek powinna mieć piętkę. Umieszczamy sadzonki w małych doniczkach z mieszanką równych ilości torfu i piasku. Ustawiamy je na zewnątrz w zacisznym miejscu lub w zimnym inspekcie, a gdy roślinki się rozrosną, przesadzamy je do większych doniczek.

Podstawy pielęgnacji

Tymianek jest bardzo łatwy w uprawie i nie wymaga szczególnych zabiegów pielęgnacyjnych. Najlepiej rośnie na ziemi kompostowej z dodatkiem jednej trzeciej gruboziarnistego piasku lub żwiru dla poprawienia drenażu. Duże, rozrośnięte kępy należy dzielić co dwa lata, a w razie potrzeby przesadzać wiosną. Latem roślinę należy podlewać umiarkowanie, pozwalając, aby podłoże nieco przeschło pomiędzy kolejnymi zabiegami. Zimą podlewanie powinno być oszczędne, tak aby podłoże było zaledwie wilgotne.

Wiosną roślinę można zasilić raz lub dwa razy rozcieńczonym nawozem płynnym. Zimą nie należy stosować nawożenia.

Tymianek powinien rosnąć w pełnym słońcu i najlepiej czuje się na parapecie słonecznego okna, na ciepłym patio lub balkonie. Ta niewymagająca roślina toleruje szeroki zakres temperatur. Będzie dobrze rosła w mieszkaniu w normalnej temperaturze pokojowej i może też przetrwać zimę w skrzynce na kwiaty lub doniczkach na zewnątrz.

Choroby i szkodniki

Skąpe ulistnienie

Jeśli po 3-4 latach uprawy tymianek zacznie drewnieć i produkować mniej liści, nie należy się obawiać, gdyż jest to zupełnie normalne i oznacza, że roślinę należy podzielić i przesadzić.

Wystawianie na zewnątrz

Tymianek pospolity może być uprawiany w kuchni, ale dobrze reaguje też na okresowe wystawienie na zewnątrz wiosną i latem.  W przeciwnym wypadku roślina ma tendencję do wybujałego wzrostu i jest bardziej podatna na choroby. Dobrze rośnie na przewiewnym stanowisku.