Gerbera

Gerbera jamesonii

Gerbery kwitną od maja do sierpnia, a ich kwiaty cechują się dużą trwałością. Kwiaty gatunku botanicznego są pomarańczowo-czerwone, ale obecnie istnieje wiele odmian i mieszańców, których kwiaty mogą być pojedyncze lub pełne, a paleta barw obejmuje kolory: fioletowy, czerwony, żółty, biały i wiele odcieni pastelowych.
Kwiaty, a właściwie kwiatostany gerbery mają postać koszyczków wyrastających na wysokim pędzie kwiatostanowym. Jako kwiaty cięte, gerbery dostępne są w kwiaciarniach już od lata,
ale zapewniając im odpowiednie warunki, możemy uprawiać je z nasion w mieszkaniu.

Ojczyzną gerbery jest Transwal i Prowincja Przylądkowa w Afryce Południowej. Dlatego w chłodniejszych warunkach klimatycznych, jak w Polsce, roślina może być uprawiana wyłącznie w oranżeriach, szklarniach lub oszklonych werandach, chociaż latem doniczki z gerberami można wystawiać na zewnątrz w zaciszne i słoneczne miejsca.

Pęd kwiatostanowy gerbery uprawianej w mieszkaniu osiąga wysokość 30-38 cm, zaś długość liści w rozecie sięga 30 cm. Średnica koszyczka może wynosić 8-12 cm.

Gerbera jest przede wszystkim pięknym kwiatem ciętym. Strojny bukiet złożony z różnokolorowych kwiatów i zielonych liści jest wyjątkowo dekoracyjny.

Kwiaty kupować najlepiej wiosną i latem w sklepach ogrodniczych lub specjalistycznych gospodarstwach hodujących rośliny szklarniowe. Wybieraj rośliny dobrze rozwinięte z licznymi pąkami kwiatowymi. Unikaj roślin o żółknących liściach.

Podstawy pielęgnacji

Gerbery są łatwe w uprawie, jeśli zapewni się im odpowiednią temperaturę. Najlepsze są dla nich miejsca przewiewne i jasne, ale chronione latem przed bezpośrednim nasłonecznieniem.
Odpowiednie podłoże składa się z równych części ziemi kompostowej, piasku i torfu. Rośliny przesadzamy w marcu. Maksymalna średnica doniczki wynosi 15—20 cm.

Latem gerbery wymagają dość obfitego, najlepiej codziennego nawadniania. Zimą podlewanie należy ograniczyć, dbając jedynie o to, żeby podłoże było wilgotne.
Od maja do września, czyli w okresie najintensywniejszej wegetacji, rośliny należy zasilać uniwersalnym nawozem płynnym raz na 10-14 dni.

Wiosną i latem gerbery powinny rosnąć w półcieniu, z dala od bezpośredniego nasłonecznienia. Zimą natomiast z powodzeniem można je umieścić w pełnym słońcu.
Optymalna temperatura dla gerber latem wynosi 21-24°C. Jednakże zimą powinna być ona zdecydowanie niższa, w granicach 5-7°C.

Rozmnażanie

Nowe rośliny pozyskujemy wiosną przez podział bryły korzeniowej lub z nasion.

Uprawa z nasion

1.    Wysiewa się je w lutym lub marcu do kuwety lub doniczek z podłożem, przykrywając je szybką. Szkło należy codziennie zdejmować, aby zapewnić wentylację.
2.    W czasie kiełkowania należy utrzymywać temperaturę 16-18°C i wilgotne podłoże.
3. Gdy siewki podrosną, pikujemy je do skrzynki lub dużej doniczki w odstępach 5-8 cm. Na podłoże najlepsza jest mieszanka równych części ziemi kompostowej, torfu i piasku.
4. Gdy sadzonki podrosną, przenosimy je pojedynczo do doniczek o średnicy 10 cm lub umieszczamy po kilka w jednym dużym pojemniku terakotowym. Gdy wyrosną dostatecznie, sadzimy je pojedynczo do doniczek o średnicy 15-20 cm.

Podział rośliny

1.    W marcu dorodne rośliny dzielimy na fragmenty i sadzimy pojedynczo do doniczek o średnicy 10 cm.
2.    W razie potrzeby przesadzamy do większych doniczek, podobnie jak rośliny uprawiane z nasion.

Choroby i Szkodniki

Zgnilizna korzenia

Opadanie i żółknięcie liści lub całkowite zamieranie roślin są objawami zgnilizny korzenia (po prawej), wywoływanej najczęściej nadmiarem wilgoci w podłożu oraz zbyt niską temperaturą otoczenia. Gdy objawy choroby już wystąpią, zwykle jest za późno na uratowanie rośliny. Można spróbować podlać ją wodą z fungicydem. Jeśli to nie pomoże, roślinę trzeba zniszczyć.

Żółknięcie liści

Jeśli liść żółknie, a nerwy blaszki pozostają zielone (poniżej), świadczy to najczęściej o niedoborze żelaza lub magnezu w glebie. Należy zastosować odżywki zawierające chelatowe związki żelaza (zgodnie z instrukcją producenta).

Inne gatunki i odmiany

Istnieje wiele odmian gerbery (wśród nich liczne mieszańce), ale rośliny dostępne w handlu zwykle nie mają nazwy odmianowej. Przy wyborze możemy więc kierować się wyłącznie kolorem i kształtem.
Najczęstsze barwy kwiatów to różne odcienie czerwieni, żółty i różowy, rzadziej biały. Kwiaty mogą być pojedyncze, półpełne, pełne lub pierzaste. Miniaturowe odmiany, czyli tzw. germini, charakteryzują się małymi koszyczkami i zwartym pokrojem.